Er is in al die jaren veel veranderd aan de camera's, maar bij het maken van een foto draait het nog steeds om het vinden van de juiste balans tussen diafragma en sluitertijd. De sluiter staat een bepaalde tijd open (= sluitertijd), en in die tijd komt er een bepaalde hoeveelheid licht door de lens (= diafragma).

Dit klinkt zo simpel en is overal te lezen, maar wat is nou een diafragma?? Het diafragma is een ronde opening achterin de lens, die regelt hoeveel licht er doorgelaten wordt, en je kunt de scherptediepte er mee regelen. Door de opening ervan te veranderen, verandert de hoeveelheid licht die op de sensor valt. Een kleiner diafragma levert een grotere scherptediepte. Scherptediepte is het gebied dat scherp wordt afgebeeld.

Kijk naar de foto's, de linkerfoto heeft een kleine diafragma opening, de rechter een grote opening:
 

Bij een klein diafragma krijg je weinig licht naar binnen en heb je een lange sluitertijd nodig om een scherpe foto te krijgen.
Bij een groot diafragma krijg je veel licht naar binnen en heb je aan een korte sluitertijd genoeg.
Wil je alles scherp op de foto, dus veel scherptediepte, kies je een klein diafragma. Wil je maar 1 deel scherp op de foto, kies je een groot diafragma, zodat alleen dat ene deel scherp is en de rest van de foto onscherp.

Maar hoe zeg je tegen de camera dat je een groot diafragma wil gebruiken?
Let op, wat ik nu ga vertellen klinkt heel onlogisch. Wil je namelijk een groot diafragma, moet je een laag diafragma getal gebruiken. Klinkt onlogisch, dus knoop het in je oren! Het instellen van het diafragma doe je met de Av knop op je camera. De A staat voor Aperture, zoals de Engelsen het diafragma noemen. Het getal instellen verschilt per camera, kijk dus in je handleiding hoe je dit getal kunt aanpassen. Gebruik je deze Av knop, stel je alleen het diafragma getal in, de camera zoekt de bijbehorende sluitertijd. Wil je het allebei handmatig instellen, draai je je knopje naar de M optie (Manual). Maar daar zijn we nog niet aan toe ;-)

 

De diafragmawaarde wordt aangegeven in f waarden, ook wel 'stops'  genoemd.
De meest gebruikte diafragmawaarden zijn F/1,4 - 2 - 2,8 - 3,5 - 4 5,6 - 8 - 11 - 16 - 22-32.
Bij elke stap van links naar rechts wordt de helft van de hoeveelheid licht doorgelaten.
Makkelijker gezegd: hoe groter het getal, hoe kleiner de diafragma opening, hoe minder licht wordt doorgelaten.

Het plaatje maakt het wat duidelijker:

 

Dus:
Bij een klein diafragma krijg je weinig licht naar binnen en heb je een lange sluitertijd.
Bij een groot diafragma, heb je een laag getal, krijg je veel licht naar binnen en een korte sluitertijd.

Als je deze 2 regels in je oren knoopt, kom je een heel eind!

Een diafragmawaarde van 8 is 'standaard' te noemen. Met deze instelling kun je prima vakantiefoto's maken. Hieronder een aantal toepassingen en welk diafragma daarbij goed te gebruiken is. Ook presteren de meeste lenzen het best/scherpst met deze diafragma opening.

Portretten: Je wilt het model scherp, de achtergrond vaag, zodat alle aandacht op het model gericht is?
Groot diafragma (klein getal, bv. f 2,8). Dit geldt ook voor macrofotografie. Alle aandacht moet naar het macro onderwerp gaan, niet naar de achtergrond.

Landschapsfoto's: Je wilt alles scherp hebben, dus kies je voor een kleine opening, iets grotere diafragmawaarde (bv 8 of 11)

Een leuke site waar je kunt zien wat diverse diafragma's doen met je foto: http://www.photonhead.com/simcam/